Daha konuşkan bir ortamda veya daha çok diyalog dinlenebilen bir ortamda büyüyen bebeklerin 3 yaşına geldiğinde diğer bebeklere nazaran daha yüksek IQ seviyelerinde olduğunu biliyor muydunuz? Bu çocuklar 9 yaşına geldiğinde de okulda, sessiz ortamlarda büyüyen çocuklara oranla çok daha yüksek notlar alabildikleri ispatlanmış durumda. Bu bilgilere Betty Hart ve Todd Risley tarafından yazılan ‘Meaningful Differences in the Everyday Experience of Young American Children’ kitabından ulaşmak mümkün.

Bebeklerin söyledikleri ilk kelimeler her anne ve babanın gururla hatırladığı anılardır. Ama sizce bebeğinizle konuşmaya ne zaman başlamalısınız? Bazı çok zeki çocukların daha 8 aylıkken 3 kelimeden oluşan anlamlı cümleler kurmaya başlayabildiklerini biliyor muydunuz? Bebeğinizin erken konuşmaya başlaması tamamı ile sizin ellerinizde. Bu maddelerin bazılarını siz de tahmin etmişsinizdir ama tamamını eksiksiz uygulamak, bebeğinizin konuşma yeteneğini olumlu yönde etkileyecektir.

1- Onunla Konuşmaya Çok Erken Başlayın

Bebeğinizle konuşmaya doğduğu andan itibaren başlayın. Bebeğiniz ile konuşmaya başlamak için onu beklemeyin. Sizi daha kolay tanımlamasına yardımcı olacağınız gibi kelimeleri de sizin tahmininizden çok daha önce beynine kazımaya başlayacaktır. Konuşmaya erken başlamak ayrıca bebeğinize diğer çocuklara göre daha derin bir kelime dağarcığına sahip olma imkanı verecektir. Bu da ona kendini çok daha kolay ifade etme olanağı sağlayacaktır.

Bebeğiniz kelimler tekrarlandıkça bunları beynine kaydetmeye başlayacaktır. Dolayısı ile ne kadar çok duyarsa kaydetme işlemi o kadar çabuk tamamlanır. Yine bir başka çalışmada, erken doğan, yoğun bakım ünitesinde olan ve çok sayıda kelime duyması sağlanan bebeklerin bu kelimelere kendi sesleriyle yanıt verdikleri ve bu uygulamanın bu tip doğum yapan bebeklerin konuşmasını geliştirmeye yardımcı olduğu fark edildi.

2- Kelimelerle İletişiminde Aktif Olarak Yardımcı Olun

Örneğin, bebeğiniz uzun bir gün geçirdi, günlük rutin beslenmesi, alt değiştirilmesi bitti ve uyuma zamanı geldi. Bunu ona belirtin. Alınan aksiyonun ne olduğunu bebeğiniz öğrensin. Mesele ‘’Evet şimdi uyku vakti geldi’’ diyerek ona yapılan eylemin ne olduğunu tanımlamış oldunuz. Yine eğer bebeğiniz bir objeye, yemeye her hangi bir şeye sabit bir şekilde bakıyor ise o anda o nesnenin ne olduğunu söylemek, kelimeler ile bağlantı kurmasında çok daha etkin olacaktır. Ona yaptığınız her şeyi aynı anda anlatmanız konuşmaya başlamasını çok daha erkene çeken bir etkendir.

3- Ona Hikayeler Okuyun

Her ne kadar bebeğiniz başlarda bu hikayeleri anlamasa de kelime haznesini geliştirmek için çok etkili bir yol olacaktır. Eğer çocuk kitapları seçerseniz onlar çok daha renkli ve kolay anlaşılabilir olacağından oradaki şekilleri de kullanarak çok daha hızlı ilerleme kat edebilirsiniz. Yalnız bu tip kitaplardaki şekillerin çok grafiksel değil daha gerçekçi görünmesi bebeğinizin bağlantıyı daha kolay sağlamasına yardımcı olacaktır. Bebeğinizin dokunup hissedebileceği 6 yaş altı kitapları başlangıç olarak seçebilirsiniz.

4- Diyalog Kurmaya Teşvik Edin

Evet, bebeğiniz henüz anlamlı bir diyalog kurabilmek için çok genç olabilir ama anlamsız da olsa bir ses çıkarıyor ise mutlaka ona bir cevap verin. Bu bebeğinize, dediklerinin dinlendiği hissini verir ve bu da onu konuşmaya daha meyilli hale getirir. Ayrıca herhangi bir obje dikkatini çektiğinde veya bir objeyi eli ile işaret ettiğinde sadece adını söylemekle yetinmeyin. Onu ne olduğu, ne işe yaradığı gibi bilgileri de anlatın. Hatta o nesneler ile ilgili daha önce olan hatırlarınızdan bahsedin veya onlarla ilgili küçük hikayeler anlatın. Bu bebeğinizin o objeler ile beyninde kurduğu bağlantıyı güçlendirecek, bir dahaki sefere o kelimeyi çok daha kolay hatırlamasını sağlayacaktır.

5- Bebeğinizi TV ve Internet ‘ten Uzak Tutun

TV ‘lerde bir hayli fazla sayıda bebek kanalları türemiş durumda. Bir o kadar da internette içerik bulmak mümkün. Bunlar sizin için kolay seçenekler olabilir ama bilin ki kesinlikle birebir diyalog ile kıyaslanmayacak kadar yararları azlar. Unutmayın ki bu programlar kesinlikle bebeğiniz ile diyaloğa giremez, onunla his ve duyguları paylaşamaz, onun yaptıklarına tepki veremez, gülemez ve cevap veremez. Bu reaksiyonlar bebeğin konuşmaya başlaması için onu son derece teşvik eden etkenlerdir. Evet belki o programlar kelimeleri öğrenmesinde yardımcı olabilir ama tek yönlü olduğu için gerçek bir diyalogdaki öğrenmeye teşvikten çok yoksundurlar. Çift yönlü komünikasyon dil öğreniminde en temel öğedir.